Een tachograaf moet elke twee jaar worden gekalibreerd door een erkende werkplaats. Dit geldt voor zowel analoge als digitale tachografen in voertuigen die worden ingezet voor beroepsgoederenvervoer. Naast deze vaste termijn zijn er situaties die een tussentijdse kalibratie verplichten, zoals een reparatie of een bandenmaatwijziging. Hieronder vind je antwoord op de meest gestelde vragen over tachograafkalibratie en hoe je dit als transportbedrijf goed beheert.
Wat is tachograafkalibratie en waarom is het verplicht?
Tachograafkalibratie is het technisch controleren en bijstellen van een tachograaf om te garanderen dat het apparaat nauwkeurige gegevens registreert over rijsnelheid, afstand en rijtijden. Tijdens een kalibratie worden parameters zoals de bandenmaat, de wielomtrek en de voertuigconstante ingesteld en geverifieerd.
Europese regelgeving verplicht deze keuring omdat de tachograaf de basis vormt voor de handhaving van de rij- en rusttijdenwetgeving. Zonder een correcte kalibratie zijn de geregistreerde gegevens onbetrouwbaar, wat zowel de veiligheid op de weg als de juridische geldigheid van de registraties in gevaar brengt.
De verplichting is vastgelegd in EU-verordening 165/2014, die geldt voor voertuigen met een toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kg die worden ingezet voor beroepsgoederenvervoer of personenvervoer.
Hoe vaak moet een tachograaf wettelijk gekalibreerd worden?
Volgens EU-verordening 165/2014 moet een tachograaf minimaal elke twee jaar worden gekalibreerd. Dit geldt voor zowel analoge als digitale tachografen, inclusief de nieuwere slimme tachografen. De tweejaarlijkse termijn gaat in op de datum van de vorige officiële kalibratie.
Naast de reguliere termijn zijn er situaties waarbij een tussentijdse kalibratie wettelijk verplicht is:
- Na vervanging of reparatie van de tachograaf of onderdelen daarvan
- Na een wijziging van de bandenmaat of wielomtrek
- Na aanpassing van de aandrijving of de snelheidsmeter van het voertuig
- Na een wijziging in de voertuigregistratie die invloed heeft op de kalibratieparameters
Het is verstandig om de kalibratietermijn ruim vóór de vervaldatum in te plannen, zodat het voertuig niet buiten gebruik hoeft te zijn vanwege een verlopen keuring.
Wat gebeurt er als je de tachograafkalibratie overslaat of te laat uitvoert?
Rijden met een tachograaf waarvan de kalibratie is verlopen, is een directe overtreding van de Europese transportwetgeving. Bij een weginspectie kan dit leiden tot een rijverbod ter plaatse, waardoor het voertuig niet verder mag rijden totdat de situatie is hersteld. Daarnaast kunnen boetes worden opgelegd aan zowel de chauffeur als de transportonderneming.
De gevolgen reiken verder dan een enkelvoudige boete. Een verlopen kalibratie tast de betrouwbaarheid aan van alle geregistreerde rijtijdgegevens uit die periode. Dit kan problemen opleveren bij audits en inspecties door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) of buitenlandse handhavingsinstanties.
Bij herhaalde overtredingen of ernstige tekortkomingen in de naleving kan de bedrijfsvergunning van de transportonderneming onder druk komen te staan. Een goede reputatie bij toezichthouders is voor transportbedrijven van groot belang, en kalibratie-overtredingen tellen mee in risicobeoordelingen.
Waar en door wie mag een tachograaf officieel gekalibreerd worden?
Een tachograaf mag uitsluitend worden gekalibreerd door een erkende en gecertificeerde werkplaats. In Nederland worden deze werkplaatsen goedgekeurd door de RDW. Alleen werkplaatsen met een geldige RDW-erkenning voor tachograafkalibratie mogen de officiële kalibratie uitvoeren én de wettelijk vereiste verzegeling aanbrengen.
Na afronding van de kalibratie ontvangt het voertuig een kalibratieplaat en een installatieplaatje met de relevante voertuig- en kalibratiegegevens. De werkplaats legt de kalibratie vast in een officieel kalibratierapport dat bewaard moet worden.
Transportbedrijven kunnen erkende werkplaatsen vinden via de RDW-website, waar een actueel overzicht beschikbaar is van gecertificeerde tachograafwerkplaatsen per regio. Het is aan te raden om vooraf te controleren of de werkplaats ook bevoegd is voor het specifieke type tachograaf, zoals een slimme tachograaf van de tweede generatie.
Hoe houd je als transportbedrijf grip op de kalibratieplanning van je wagenpark?
Bij een wagenpark met meerdere voertuigen is het handmatig bijhouden van kalibratietermijnen foutgevoelig. Een gestructureerd beheerproces is daarom onmisbaar. Het begint met een centraal overzicht van alle voertuigen, inclusief de datum van de laatste kalibratie en de volgende vervaldatum.
Transport Management Software biedt hiervoor praktische ondersteuning. Met een TMS zoals dat van ons kun je kalibratietermijnen digitaal vastleggen en automatische herinneringen instellen, zodat je ruim op tijd wordt gewaarschuwd wanneer een kalibratie nadert. Zo voorkom je dat een voertuig onbedoeld met een verlopen keuring de weg op gaat.
Digitale dossiervorming is een ander voordeel. Kalibratierapporten en certificaten zijn direct beschikbaar voor interne controle, audits en tachograafgegevens analyseren of inspecties, zonder dat je door papieren dossiers hoeft te zoeken. Dit maakt compliance aantoonbaar en beheersbaar, ook als je wagenpark groeit.
Een goede planning houdt ook rekening met de beschikbaarheid van erkende werkplaatsen en de operationele planning van voertuigen. Door kalibraties te combineren met geplande onderhoudsmomenten, beperk je stilstand en houd je je vloot optimaal inzetbaar.
De informatie in dit artikel is uitsluitend bedoeld voor algemene informatiedoeleinden. Wet- en regelgeving is onderhevig aan wijzigingen. Aan de inhoud van dit artikel kunnen dan ook geen rechten worden ontleend. Raadpleeg altijd een juridisch of financieel specialist en controleer de meest actuele informatie via de relevante officiële instanties.